Doctor's Column

Cốt lõi thực sự của nâng mũi không phải là "độ cao" mà là "cấu trúc". Không chỉ đơn thuần là nâng cao đầu mũi và sống mũi, mà việc hiểu rõ cấu trúc giải phẫu và chức năng của mũi mới giúp kết quả phẫu thuật tự nhiên và duy trì lâu dài. Trong bài viết này, Bệnh viện thẩm mỹ SH sẽ phân tích dưới góc độ giải phẫu vai trò của xương, sụn và mô mềm – những cấu trúc cơ bản của phẫu thuật nâng mũi, cũng như mục đích và giới hạn của từng phương pháp phẫu thuật (kín, hở, sửa lại). Đặc biệt, dựa trên các trường hợp biến chứng từ vật liệu nhân tạo (Medpor®, silicone, Mesh,...), chúng tôi sẽ giải thích ưu và nhược điểm của từng loại vật liệu thường dùng khi sửa lại mũi như sụn sườn tự thân, sụn sườn hiến tặng, sụn vách ngăn và sụn tai thông qua kinh nghiệm lâm sàng thực tế. Lý do sử dụng các thành phần có nguồn gốc từ cơ thể người không chỉ đơn giản vì "tính an toàn", mà còn vì tính "tương thích sinh học" trên mọi phương diện như kiểm soát viêm nhiễm, biến dạng, tỷ lệ tiêu ngót và khả năng tái tạo.

Bài viết này muốn gửi gắm đến tất cả những bệnh nhân đang cân nhắc nâng mũi rằng "hiểu rõ cấu trúc mũi của chính mình" là khởi đầu cho một ca phẫu thuật an toàn nhất.

Chuyên gia thiết kế khuôn mặt, Viện trưởng Kim Sung-hoon - Bệnh viện thẩm mỹ SH

"Nâng mũi là phẫu thuật xử lý 'cấu trúc' chứ không phải 'hình dáng'."

Rất nhiều người khi đến tư vấn nâng mũi đều hỏi như thế này:

"Bác sĩ ơi, mũi tôi thấp thì có nên nâng cao lên không? Đầu mũi tôi bị hếch/xệ thì có nên kéo dài/nâng lên không?"

Tuy nhiên, mũi không phải là một cấu trúc chỉ có thể đánh giá đơn thuần bằng độ cao.

Về mặt y học, mũi là một cơ quan phức hợp, nơi xương, sụn và mô mềm liên kết chặt chẽ với nhau để tạo thành một "hệ khung cấu trúc (framework)".

Nếu cấu trúc này bị sụp đổ, thì dù chiếc mũi có được nâng cao đến đâu, theo thời gian cũng sẽ xảy ra tình trạng biến dạng, khó thở hoặc tụt đầu mũi.

Các bài báo khoa học quốc tế về phẫu thuật tạo hình cũng nhấn mạnh rõ ràng điểm này.

Tạp chí của Hội Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ

Trong bài báo "Evidence-Based Nasal Analysis for Rhinoplasty: The 10-7-5 Method" đăng trên tạp chí Aesthetic Plastic Surgery có nêu rõ:

"Việc phân tích mũi của bệnh nhân một cách có hệ thống ở các góc nhìn thẳng, nghiêng và nền mũi trước phẫu thuật

là nền tảng để nắm bắt sự thay đổi của tỷ lệ thẩm mỹ và phục hồi nó.

Việc chỉnh sửa mà không hiểu rõ các mối quan hệ cấu trúc chính của mũi

sẽ khiến người thực hiện bỏ qua những hậu quả dây chuyền mà một thay đổi nhỏ có thể tác động lên toàn bộ cấu trúc."

Bài báo giải thích như vậy.

Ngoài ra, trong bài báo "Surgical Anatomy of the Nose: A Fundamental Pillar in Modern Plastic and Reconstructive Surgery" cũng chỉ ra rằng:

"Mũi là một cấu trúc phức hợp nơi xương, sụn, da, mô mềm, mạch máu và dây thần kinh liên kết hữu cơ với nhau.

Nếu không có sự hiểu biết về mặt cấu trúc này, kết quả nâng mũi không thể đảm bảo được cả tính thẩm mỹ lẫn sự ổn định về mặt chức năng,

và rất khó để đạt được sự hài hòa về mặt thẩm mỹ mà không làm tổn hại đến chức năng."

Bài báo khẳng định như vậy.

Suy cho cùng, việc hiểu rõ "cấu trúc" trong nâng mũi không đơn thuần là việc học giải phẫu học.

Nó sẽ làm thay đổi thiết kế phẫu thuật, thay đổi việc lựa chọn vật liệu và thay đổi độ bền vững của kết quả.

Vì vậy, tại Bệnh viện thẩm mỹ SH của chúng tôi, ngay cả khi tư vấn nâng đầu mũi hay phẫu thuật sửa lại, chúng tôi luôn giải thích về cấu trúc đầu tiên.

Bởi vì từ đó, chúng tôi mới quyết định cần gia cố loại sụn nào và cần thành phần tự thân/sinh học nào.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau điểm qua từng cấu trúc đó.

Xương, sụn và mô mềm của mũi cần phải hài hòa với nhau như thế nào,

và cùng tìm hiểu lý do tại sao các thành phần có nguồn gốc từ cơ thể người lại là câu trả lời chắc chắn nhất để bảo vệ cấu trúc đó.

Cấu trúc của mũi: Xương + Sụn + Mô mềm

1/2 phần trên của mũi: Xương mũi (nasal bone) bone)

Được cấu tạo từ xương, gồm 2 mảnh xương mũi hợp nhất với nhau ở chính giữa

Cấu trúc nâng đỡ phần sống mũi trên

Do xương cứng nên không dễ can thiệp và khó tạo ra biến dạng lớn.

1/2 phần dưới

— Sụn cánh mũi trên (upper lateral cartilage)

Là cấu trúc quan trọng giúp duy trì đường thở (van mũi, nasal valve).

Can thiệp quá mức vào vùng này có thể gây nghẹt mũi hoặc vẹo mũi.

— Vách ngăn mũi (septal)

Là phần sụn đóng vai trò như chiếc trụ quan trọng nhất nâng đỡ đầu mũi.

Nếu vách ngăn bị sụp, mũi có thể bị sụp võng xuống gọi là mũi biến dạng yên ngựa (Saddle nose).

— Sụn cánh mũi dưới (alar cartilage)

Là phần sụn cấu thành nên đầu mũi hoặc cánh mũi, đồng thời là sụn quan trọng quyết định hình dáng và hướng của mũi.

Đây là sụn tạo ra nhiều biến đổi khác nhau khi phẫu thuật nâng mũi.

Nếu ba yếu tố này không đạt được sự cân bằng, theo thời gian đầu mũi có thể bị sụp, vẹo sang một bên hoặc gây ra các vấn đề về chức năng dẫn đến khó thở.

Vì vậy, bản chất của phẫu thuật nâng mũi không đơn thuần là tạo hình, mà là phục hồi và củng cố cấu trúc.

Định hướng phẫu thuật nâng mũi ở người Đông Á

Đối với người Đông Á, nâng mũi không nên tiếp cận theo khái niệm đơn thuần là "nâng cao mũi".

Đa số mọi người đều muốn cải thiện chiếc mũi thấp, nhưng dáng mũi thực sự lý tưởng phải là chiếc mũi có sự hài hòa giữa cả "độ cao" và "chiều dài".

Nếu đầu mũi chỉ đơn thuần nâng cao lên thì rất dễ bị hếch.

Do đó, vừa phải nâng cao đầu mũi, đồng thời vừa phải kéo dài chiều dài mũi một cách tự nhiên,

Phải đáp ứng được cả hai yếu tố này thì mới tạo nên được dáng mũi cân đối, mang lại tỷ lệ gương mặt đẹp.

"Nâng mũi" = Độ cao của đầu mũi được nâng cao lên. X

-> Mũi được kéo dài một cách tự nhiên và nâng cao lên mà không bị hếch. O

Phải đáp ứng được cả hai yếu tố trên thì mới tạo nên được dáng mũi cân đối, mang lại tỷ lệ gương mặt đẹp.

Lúc này, điều quan trọng không chỉ đơn thuần là "nâng cao bao nhiêu", mà là nâng bằng phương pháp nào và bằng vật liệu gì.

Xét cho cùng, cấu trúc sụn mới là yếu tố chống đỡ cho chiều dài của mũi,

Do đó, phương pháp phẫu thuật sai lầm hoặc lạm dụng chất liệu nhân tạo theo thời gian có thể dẫn đến hiện tượng đầu mũi bị tụt hoặc co rút hếch lên.

Đặc biệt là ở người Đông Á, da dày và sụn yếu,

Nên cần phương pháp phẫu thuật giúp dựng vững cấu trúc (mổ hở, tập trung vào chỉnh hình cấu trúc) và

Việc lựa chọn vật liệu có nguồn gốc từ cơ thể người với lực nâng đỡ tốt (sụn sườn tự thân, sụn vách ngăn, v.v.)

sẽ quyết định độ ổn định và độ bền vững của kết quả phẫu thuật.

So sánh các loại sụn chính được sử dụng trong phẫu thuật

Lý do tại sao vật liệu có nguồn gốc từ cơ thể người lại quan trọng hơn vật liệu nhân tạo

Mũi không đơn thuần chỉ là cơ quan tạo nên vẻ đẹp bên ngoài.

Vì đây là một cấu trúc phức tạp với da, sụn và niêm mạc đan xen nhau,

nên khi có dị vật xâm nhập, cơ thể sẽ phản ứng ngay lập tức rằng "đây không phải là của mình".

Như vậy, mũi là một cơ quan vô cùng nhạy cảm với dị vật.

Các vật liệu nhân tạo như Silicone, Medpor®, Mesh ban đầu có thể tạo dáng đẹp,

nhưng theo thời gian, chúng thường gây ra các vấn đề như viêm nhiễm, co rút, biến dạng, tiêu sụn, v.v.

Hậu quả là có thể dẫn đến viêm nhiễm, co rút (hiện tượng mô bị teo lại), tiêu ngót, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây tổn thương lưu thông máu ở da dẫn đến biến dạng.

Ngược lại, các thành phần có nguồn gốc từ cơ thể người (mô tự thân, mô hiến tặng, v.v.) lại có độ tương thích sinh học cao.

Hơn nữa, tỷ lệ xảy ra viêm nhiễm cũng thấp hơn rõ rệt.

Giảm nguy cơ viêm nhiễm: Hầu như không có phản ứng đào thải dị vật.

Khả năng dự đoán tỷ lệ tiêu ngót: Với mô tự thân, có thể tính toán được tỷ lệ sống của mô sau khi cấy ghép.

Tối thiểu hóa tổn thương mô: Không gây tổn thương thứ phát như khi phải tháo bỏ vật liệu nhân tạo.

Tạo sự linh hoạt khi phẫu thuật lại: Dễ dàng tái tạo và ít bị biến dạng hơn.

Rút cuộc, lý do vật liệu có nguồn gốc từ cơ thể người quan trọng trong phẫu thuật nâng mũi chính là nhờ "khả năng phục hồi tự nhiên".

Tức là, vật liệu có nguồn gốc từ cơ thể người không chỉ đơn giản là "an toàn",

mà còn là lựa chọn căn bản nhất để bảo vệ cấu trúc và duy trì kết quả lâu dài.

Chia sẻ từ Chuyên gia định hình khuôn mặt, Viện trưởng Kim Sung-hoon

Khi phẫu thuật nâng mũi, tôi luôn nghĩ đến việc "phục hồi cấu trúc" đầu tiên.

Bởi mũi không chỉ đơn thuần là cơ quan phục vụ thẩm mỹ,

mà còn là trục trung tâm quyết định việc hô hấp và sự cân đối của khuôn mặt.

Sụn sườn tự thân là vật liệu tối ưu nhất về độ vững chắc của cấu trúc và độ ổn định sau cấy ghép,

nhưng không phải bệnh nhân nào cũng có thể áp dụng được.

Sụn sườn hiến tặng là một giải pháp thay thế tốt,

nhưng kết quả có thể thay đổi tùy thuộc vào tỷ lệ tiêu ngót hoặc độ tuổi của người hiến tặng.

Do đó, việc đánh giá toàn diện trước phẫu thuật là điều bắt buộc.

Yếu tố cốt lõi chính là sự thấu hiểu sâu sắc về mặt giải phẫu học.

Phải cân nhắc đến cả hướng của mô, sức căng của sụn, độ dày và độ đàn hồi của da thì mới có thể tạo nên một 'chiếc mũi tự nhiên'.”

FAQ

Q1. Dùng sụn sườn tự thân có để lại sẹo không?

Vì được lấy qua một đường rạch tối thiểu ở dưới quầng vú hoặc gần nách nên hầu như không lộ rõ.

Q2. Sụn sườn hiến tặng có an toàn không?

Do đã trải qua quá trình tiệt trùng và loại bỏ tế bào nên hầu như không có phản ứng đào thải. Tuy nhiên, tỷ lệ hấp thụ có sự khác biệt tùy cơ địa mỗi người.

Q3. Sụn tai về mặt cấu trúc không phải là yếu sao?

Đúng vậy. Tuy nhiên, nó lại rất phù hợp cho những vùng cần độ cong hoặc dùng để ghép bổ trợ.

Q4. Sau khi tháo chất liệu độn nhân tạo thì bao lâu có thể phẫu thuật lại?

Tùy thuộc vào tình trạng viêm nhiễm, nhưng thông thường phẫu thuật tái tạo sẽ được tiến hành trong giai đoạn ổn định sau 3 đến 6 tháng.

Q5. Tiêu chuẩn lựa chọn giữa sụn sườn tự thân và sụn sườn hiến tặng là gì?

Quyết định được đưa ra dựa trên việc tổng hợp các yếu tố như nỗi lo về sẹo, vóc dáng, tình trạng mô, độ khó của ca phẫu thuật,...

Q6. Lý do không nên sử dụng chất liệu độn nhân tạo là gì?

Có thể xảy ra tình trạng nhiễm trùng, co rút, lộ sống (lộ qua da), và khi tháo bỏ sẽ gây tổn thương mô rất lớn.

Q7. Cơn đau sau phẫu thuật sụn sườn kéo dài bao lâu?

Hầu hết sẽ thuyên giảm trong vòng 3 ngày, và có thể quay lại sinh hoạt bình thường trong vòng 1 tuần.

Q8. Nếu sụn sườn hiến tặng bị tiêu biến (hấp thụ) sau này thì phải làm sao?

Nếu cần thiết, hoàn toàn có thể chỉnh sửa lại bằng cách bổ sung mô tự thân.

Q9. Sau khi nâng mũi có thể bị khó thở không?

Đó là do tổn thương van mũi, và nhất định phải tiến hành đồng thời việc chỉnh sửa chức năng.

Q10. Điều quan trọng nhất khi phẫu thuật lại là gì?

Đó là phân tích chính xác cấu trúc đã bị tổn thương từ lần phẫu thuật trước và lựa chọn vật liệu có khả năng phục hồi về mặt giải phẫu học.

(22) Khi nào có thể #sửamũilại? Hãy cùng tìm hiểu cả phương pháp #thugọncanhmũi để tạo nên dáng mũi hoàn hảo nhé! - YouTube

Liệu có thể #thugọncánhmũi mà không cần phẫu thuật?

Phòng khám Phẫu thuật Thẩm mỹ SH