Doctor's Column

Mũi co rút là một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất xuất hiện sau khi phẫu thuật nâng mũi. Đặc trưng của tình trạng này là sống mũi bị xơ cứng và co rút kéo lên trên, đầu mũi bị hếch ngược lên (upturned nose), và biến dạng thành dáng mũi hếch khiến lỗ mũi bị lộ ra quá mức. Ngoài ra, trụ mũi có thể bị co lên cao hơn cánh mũi, đầu mũi trở nên dày cộm và tù, sống mũi có thể bị vẹo sang một bên lệch khỏi đường giữa của khuôn mặt.

Tái phẫu thuật mũi co rút không đơn thuần là phục hồi dáng mũi mà là một phẫu thuật gần như tái tạo (Reconstruction). Nó đòi hỏi kỹ thuật có độ khó cao để bóc tách và loại bỏ toàn bộ mô sẹo (Scar), bao xơ (Capsule) và các mô bị co rút, kéo giãn các mô đã bị ngắn lại, đồng thời tái thiết lập lại cấu trúc mũi bằng sụn tự thân. Trong bài viết lần này trên Blog Bác sĩ, thông qua một trường hợp thực tế của bệnh nhân bị co rút mũi, Viện trưởng Kim Sung-hoon của Bệnh viện thẩm mỹ SH sẽ giải thích chi tiết dưới góc nhìn chuyên môn về lý do tại sao co rút lại xảy ra, quá trình phục hồi có thể thực hiện như thế nào, cũng như vật liệu và nguyên lý nào được áp dụng. Đây sẽ là cẩm nang thực tế nhất dành cho những ai đang băn khoăn về tái phẫu thuật mũi co rút, tái tạo mũi, loại bỏ mô sẹo mũi, phẫu thuật tái tạo dựa trên sụn sườn và phẫu thuật kéo dài trụ mũi.

Nhà thiết kế khuôn mặt - Bác sĩ Kim Sung-hoon, Giám đốc Thẩm mỹ viện SH

“Càng để lâu sau phẫu thuật, mũi của tôi càng bị hếch lên”

Bệnh nhân đến phòng khám vài tháng trước là một phụ nữ 29 tuổi đến từ Thái Lan.

Đây là lần thứ hai cô ấy đến Hàn Quốc, và lý do quay lại là vì ca phẫu thuật nâng mũi đã thực hiện trong lần đến trước đó.

Ngay khi ngồi xuống ghế, cô ấy đã chia sẻ:

“Bác sĩ ơi… Càng theo thời gian, mũi của em càng ngày càng bị hếch lên.

Ban đầu thì thấy ổn, nhưng bây giờ mỗi khi cười trông rất gượng gạo. Đầu mũi thì co cụm lại còn sống mũi thì bị vẹo.”

Khi cùng xem bức ảnh chụp góc chính diện, đó là hình ảnh điển hình của tình trạng co rút đã bắt đầu diễn ra.

Mô sẹo (Scar tissue) tích tụ và gồ lên trên sống mũi

Sống mũi lệch khỏi đường giữa và bị vẹo sang bên phải

Đầu mũi dày và tù,

Trụ mũi (Columella) bị co kéo lên cao hơn cánh mũi

Nhìn thoáng qua cũng thấy rõ dạng mũi hếch (Upturned Nose)

Khi kiểm tra góc nghiêng

Mũi bị co rút cuộn lên, kéo đầu mũi hướng lên trên,

Trụ mũi bị đẩy lùi và co lên cao hơn cánh mũi, đây là tình trạng co rút điển hình.

Nỗi muộn phiền của bệnh nhân này là một tình trạng nghiêm trọng mà ai nhìn vào cũng thấy rõ.

Bệnh nhân đã hỏi:

“Liệu một chiếc mũi như thế này có thực sự cứu vãn lại được không bác sĩ?”

Mũi co rút là gì?

Co rút (Contracture) là hiện tượng các mô bị co lại và xơ cứng, kéo giật chiếc mũi lên trên.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng co rút

Sự tăng sinh quá mức của mô sẹo sau viêm nhiễm

Phạm vi bóc tách không đủ hoặc do áp lực từ chất liệu cấy ghép

Sự teo rút của da, sụn và các mô mềm

Bóc tách quá mức hoặc nâng lên quá cao trong lần phẫu thuật trước

Lộ chất liệu cấy ghép hoặc chất liệu bị dịch chuyển vị trí

Những biến đổi điển hình xuất hiện khi tình trạng co rút trở nên nghiêm trọng

Mũi ngày càng bị hếch lên trên

Đầu mũi trở nên tù và dày hơn

Trụ mũi bị thụt vào trong và co kéo lên trên

Sống mũi bị lệch và cứng lại

Mũi bị ngắn (Short Nose) + Mũi hếch (Upturned nose) + Kèm theo co rút cánh mũi (Alar retraction)

Làm thế nào để phục hồi? Tiếp cận tái tạo thực tế

Mũi co rút không đơn thuần là "phẫu thuật lại" mà là "Tái tạo (Reconstruction)".

Nhất định phải trải qua các bước sau đây.

1. Loại bỏ các mô nguyên nhân gây co rút

Bóc tách hoàn toàn mô xơ sẹo (Scar capsule)

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng co rút

Mô xơ sẹo cứng kéo mũi hếch lên trên

Loại bỏ cả tình trạng dính giữa sụn nhân tạo và mô xơ sẹo

Quá trình "kéo dài" các mô bị co ngắn

Rạch các vết cắt siêu nhỏ trên mô bên trong bị ngắn để kéo giãn (Kỹ thuật giải phóng - Release technique)

Phục hồi kéo dài trụ mũi và sụn cánh mũi trong

Nếu bước này làm không tới, mũi sẽ lại bị co rút sau khi phẫu thuật lại.

2. Tái tạo cấu trúc mũi (Nền tảng - Foundation) work)

Dựng trụ bằng sụn sườn (sụn sườn tự thân hoặc hiến tặng)

Vì trụ mũi và bệ đỡ đầu mũi đã sụp đổ do co rút

Đảm bảo lực nâng đỡ hướng xuống dưới bằng các trụ đỡ vững chắc (Columellar strut + Extended spreader graft).

Hoàn thiện đầu mũi tự nhiên bằng sụn tai

Duy trì dáng đầu mũi tròn mềm

Giảm độ thô cứng

Đảm bảo độ bóng và chuyển động tự nhiên

Kéo dài trụ mũi (Columella)

"Kéo hạ" phần trụ mũi đang nằm cao hơn cánh mũi xuống để phục hồi về vị trí ban đầu.

3. Tái tạo sống mũi

Ghép đệm thêm sụn để định hướng xoay ngược (derotation), "ngăn không cho mũi hếch lên"

Quá trình này là cốt lõi.

Đóng vai trò chặn đứng việc mũi bị co kéo ngược lên trên như tình trạng co rút trước đây.

Có thể tái sử dụng sụn nhân tạo (silicone)

Rất nhiều người đã đặt câu hỏi như thế này:

"Nếu đã bị co rút thì không được dùng silicone nữa đúng không bác sĩ?"

→ Không nhất thiết phải như vậy.

Thay vì bản thân silicone là vấn đề,

Đặt sai vị trí

Bóc tách không đủ

Xử lý không đúng cách sau khi bị viêm

thường mới là những nguyên nhân thực sự.

Nếu cần thiết, có thể dùng silicone, hoặc

sụn sườn / trung bì hiến tặng / mỡ trung bì cho sống mũi.

Không có một câu trả lời duy nhất mà tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Sau phẫu thuật mũi co rút

Thay đổi ở góc nhìn thẳng

Loại bỏ mô sẹo gồ ghề, thô kệch trên sống mũi

Mũi trở về đúng đường trục chính diện

Trụ mũi hạ thấp hơn cánh mũi, khôi phục lại vị trí bình thường

Giảm độ phồng và thô kệch ở đầu mũi

Thay đổi ở góc nhìn nghiêng

Không còn bị hếch nữa

Đầu mũi được kéo dài và tạo góc độ nhô (projection) tự nhiên

Dáng mũi hếch ngắn - đặc trưng của co rút - đã biến mất

Kết quả là

Cấu trúc mũi được phục hồi gần giống với “dáng mũi bình thường trước đây của bạn”.

Góc nhìn chuyên sâu của Viện trưởng Kim Sung-hoon, chuyên gia thiết kế khuôn mặt

“Mũi co rút không đơn thuần là kỹ thuật phẫu thuật, mà là vấn đề của sự hiểu biết giải phẫu và triết lý phục hồi.”

Không phải là cố gượng ép dựng lại một cấu trúc đã sụp đổ,

mà phải giải phóng những chỗ bị xơ cứng, kéo dài những phần bị co ngắn,

và bù đắp phần thiếu hụt bằng vật liệu chuẩn xác

thì mũi mới không bị sụp đổ trở lại.

Tôi luôn nói với khách hàng như vậy.

‘Bị co rút không có nghĩa là mọi thứ đã chấm dứt.

Trong phạm vi mô cho phép, mũi hoàn toàn có thể được phục hồi.’

Với những ca mũi càng khó, nếu càng quan sát tinh tế và sâu sắc hơn,

thì sẽ tìm thấy lối đi.

FAQ

Q1. Mũi bị co rút có thể trở lại trạng thái ban đầu không?

Có. Nếu thực hiện đồng thời việc loại bỏ mô sẹo + kéo dãn mô + tái cấu trúc thì hoàn toàn có thể.

Q2. Co rút nghiêm trọng thì có thể tái sử dụng sụn silicon không?

Tùy từng trường hợp mà có thể. Thường vấn đề nằm ở cách sử dụng hơn là do chính bản thân sụn silicon.

Q3. Khi nào có thể phẫu thuật lại mũi bị co rút?

Tiêu chuẩn là sau 6 tháng khi mô đã mềm lại, nhưng “tình trạng mô” mới là điều quan trọng hơn.

Q4. Có khả năng bị co rút trở lại không?

Nếu việc tái tạo sụn và loại bỏ mô sẹo được thực hiện đúng cách, khả năng tái phát sẽ giảm đi đáng kể.

Q5. Mũi hếch bị hếch đầu mũi nhiều có cải thiện được không?

Có. Hoàn toàn có thể khắc phục bằng cách kéo dài trụ mũi + tái tạo trụ sụn + kéo dãn da.

Q6. Mũi bị vẹo nhiều thì có thể tái tạo được không?

Có thể chỉnh sửa phần lớn thông qua việc điều chỉnh đường giữa, loại bỏ mô sẹo và sắp xếp lại sụn.

Phòng khám Phẫu thuật Thẩm mỹ SH